Hydrolyzed whey protein là gì? Lợi ích và cách chọn dạng đạm này

Hydrolyzed whey protein (đạm whey thủy phân) là đạm whey đã được xử lý bằng enzyme để cắt protein thành các chuỗi peptide ngắn hơn. Nhờ vậy, dạng này có thể được hấp thu nhanh hơn whey nguyên bản. Tuy nhiên, tổng lượng hấp thu và hiệu quả lâu dài với cơ chưa chắc khác biệt nhiều. Bạn nên chọn theo nhu cầu, nhãn thành phần và thói quen ăn uống.

Hydrolyzed whey protein khác whey protein thường như thế nào?

Whey là phần đạm hòa tan trong sữa. Ở dạng thủy phân, đạm whey được xử lý bằng enzyme để cắt các chuỗi protein dài thành những đoạn ngắn hơn, gọi là peptide. Về bản chất, đó vẫn là đạm whey, chỉ khác ở kích thước các mảnh protein.

Một nghiên cứu trên 4 hỗn hợp whey thủy phân đã so sánh các peptide phân tử lượng thấp với whey cô đặc (WPC). Các hỗn hợp này được tạo từ whey tách (WPI) bằng nhiều loại enzyme. Kết quả cho thấy peptide của dạng thủy phân nhỏ hơn và hấp thu nhanh hơn WPC, còn tổng lượng hấp thu thì tương đương ³.

Dạng thủy phân có lợi ích gì cho cơ thể và người tập luyện?

Lợi thế được nhắc đến nhiều nhất là tốc độ. Trong nghiên cứu trên, uống peptide phân tử lượng thấp làm protein huyết thanh tăng ngay ở phút thứ 20. Với WPC, mức này chỉ tăng dần sau 40 phút. Phần tóm tắt nguồn không nêu cỡ mẫu hay đối tượng cụ thể, nên cần đọc kết quả này một cách thận trọng ³.

Một nghiên cứu trên ruột non chuột gây mê cho thấy dung dịch whey thủy phân 5 g/L làm nước được hấp thu nhanh hơn so với thủy phân đậu nành hoặc nước muối sinh lý. Tốc độ này có liên quan đến tốc độ hấp thu peptide và acid amin (r = 0,82) qua kênh vận chuyển PepT1 ⁵. Đây là dữ liệu động vật, chưa thể suy trực tiếp sang người.

Với cơ bắp, kết quả trên người khá tương đồng giữa các dạng.

Ai nên cân nhắc dùng hydrolyzed whey, và có hạn chế nào cần biết?

Dạng này có thể phù hợp với người muốn bổ sung đạm whey và ưu tiên tốc độ hấp thu, ví dụ người tập luyện hoặc người cao tuổi cần tăng đạm trong khẩu phần. Ở người cao tuổi, một tổng quan hệ thống gồm 7 thử nghiệm với 591 người bị sarcopenia (suy giảm khối cơ) ghi nhận whey kết hợp tập kháng lực hỗ trợ tăng sức cơ tay thêm 2,31 kg và tăng nhẹ khối cơ. Nhóm whey trong phân tích này gồm cả dạng cô đặc, tách và thủy phân ⁸.

Tuy vậy, hiệu quả trong phân tích trên được đánh giá là nhỏ, chưa vượt ngưỡng khác biệt lâm sàng tối thiểu. Chất lượng bằng chứng theo thang GRADE ở mức thấp đến rất thấp ⁸. Vì thế, không nên kỳ vọng đạm whey thủy phân tạo ra thay đổi lớn nếu chế độ ăn và luyện tập chưa đều đặn.

Kết quả vì vậy khó áp dụng rộng rãi cho mọi người.

Nên xem gì trên nhãn khi chọn đạm whey thủy phân?

Trước hết, hãy kiểm tra nguồn đạm được thủy phân là gì. Casein thủy phân và collagen thủy phân không phải whey thủy phân, dù cùng có chữ "thủy phân". Trong một nghiên cứu trên người cao tuổi, whey hỗ trợ tổng hợp protein cơ tốt hơn casein thủy phân. Các tác giả cho rằng nguyên nhân liên quan đến tốc độ tiêu hóa, hấp thu nhanh hơn và hàm lượng leucine cao hơn ⁶.

Collagen thủy phân cũng cho kết quả khác. Trong nghiên cứu trên 8 nam, mỗi lần dùng 22 g, whey làm tăng leucine huyết tương nhiều hơn collagen thủy phân. Hoạt động p70S6K1 sau tập cũng cao hơn ¹². Vì vậy, hãy đọc kỹ bảng thành phần để biết sản phẩm dùng đạm whey thật sự hay hỗn hợp nhiều loại đạm.

Bạn cũng nên xem sản phẩm ghi là whey cô đặc, whey tách hay whey thủy phân. Các dạng này đều xuất hiện trong nhóm whey của các nghiên cứu ⁸. Cuối cùng, hãy dùng theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm hoặc ý kiến bác sĩ.

Dạng thủy phân có thực sự tốt hơn whey thường không?

Dữ kiện hiện có cho thấy dạng thủy phân hấp thu nhanh hơn, nhưng tổng lượng hấp thu so với WPC là tương đương ³. Các nghiên cứu về tổng hợp protein cơ mà chúng tôi trích dẫn không so trực tiếp whey thủy phân với whey nguyên bản. Vì vậy chưa đủ cơ sở để nói dạng nào vượt trội hơn.

Nếu bạn đã dùng whey thường và thấy phù hợp, chưa có lý do rõ ràng để đổi. Dạng thủy phân đáng cân nhắc khi bạn muốn ưu tiên tốc độ hấp thu, nhưng nên xem đây là một lựa chọn bổ sung, không thay thế bữa ăn cân bằng.

Lưu ý: Người dị ứng đạm sữa, có bệnh thận hoặc bệnh nền khác, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, và người cao tuổi nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bổ sung đạm whey.

Nguồn tham khảo

1. The Effect of Whey Protein Isolate Hydrolysate on Digestive Properties of Phytosterol.. Journal of agricultural and food chemistry, 2024. PMID 38788151. DOI 10.1021/acs.jafc.4c01111
2. Whey protein hydrolysate fibrils-dextran delivery iron oxides: stability and bioavailability.. International journal of biological macromolecules, 2025. PMID 41161425. DOI 10.1016/j.ijbiomac.2025.148575
3. Characteristics and Absorption Rate of Whey Protein Hydrolysates Prepared Using Flavourzyme after Treatment with Alcalase and Protamex.. Molecules (Basel, Switzerland), 2023. PMID 38138458. DOI 10.3390/molecules28247969
4. Krill Protein Hydrolysate Provides High Absorption Rate for All Essential Amino Acids-A Randomized Control Cross-Over Trial.. Nutrients, 2021. PMID 34579064. DOI 10.3390/nu13093187
5. Whey protein hydrolysates enhance water absorption in the perfused small intestine of anesthetized rats.. Bioscience, biotechnology, and biochemistry, 2016. PMID 27055721. DOI 10.1080/09168451.2016.1166931
6. Whey protein stimulates postprandial muscle protein accretion more effectively than do casein and casein hydrolysate in older men.. The American journal of clinical nutrition, 2011. PMID 21367943. DOI 10.3945/ajcn.110.008102
7. Nitrogen absorption in pancreatectomized patients: protein versus protein hydrolysate as substrate.. The Journal of laboratory and clinical medicine, 1989. PMID 2492590
8. Effectiveness of Whey Protein Supplementation during Resistance Exercise Training on Skeletal Muscle Mass and Strength in Older People with Sarcopenia: A Systematic Review and Meta-Analysis.. Nutrients, 2023. PMID 37571361. DOI 10.3390/nu15153424
9. Human Muscle Protein Synthesis Rates after Intake of Hydrolyzed Porcine-Derived and Cows' Milk Whey Proteins-A Randomized Controlled Trial.. Nutrients, 2019. PMID 31052297. DOI 10.3390/nu11050989
10. Whey protein-derived exosomes increase protein synthesis and hypertrophy in C2-C12 myotubes.. Journal of dairy science, 2017. PMID 28341051. DOI 10.3168/jds.2016-11341
11. Hydrolyzed casein and whey protein meals comparably stimulate net whole-body protein synthesis in COPD patients with nutritional depletion without an additional effect of leucine co-ingestion.. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland), 2014. PMID 23886411. DOI 10.1016/j.clnu.2013.06.014
12. Whey Protein Augments Leucinemia and Postexercise p70S6K1 Activity Compared With a Hydrolyzed Collagen Blend When in Recovery From Training With Low Carbohydrate Availability.. International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 2018. PMID 29757056. DOI 10.1123/ijsnem.2018-0054

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.