Dấu hiệu thiếu magie thường gặp và cách nhận biết

Thiếu magie có thể biểu hiện qua hệ thần kinh cơ, tim mạch và thần kinh, mức độ tùy thuộc tình trạng thiếu nhẹ hay nặng ¹². Các dấu hiệu này không đặc hiệu và hay bị triệu chứng của bệnh nền che lấp ⁶. Vì vậy, bạn không nên tự kết luận mà cần được bác sĩ đánh giá, thường dựa vào xét nghiệm magie máu ⁶.

Thiếu magie có những dấu hiệu nào?

Theo các tổng quan, tình trạng mất cân bằng magie chủ yếu là hạ magie máu. Hạ magie máu có thể gây rối loạn thần kinh cơ, tim mạch hoặc thần kinh ¹. Mức độ nặng nhẹ quyết định triệu chứng nào xuất hiện và có nguy hiểm hay không ².

Ở tim, magie liên quan đến điện thế màng tế bào cơ tim. Khi nồng độ magie thay đổi, điện tâm đồ có thể bất thường và đôi khi xuất hiện loạn nhịp đe dọa tính mạng ⁵. Vì vậy cảm giác tim đập không đều là dấu hiệu cần được thăm khám, không nên tự theo dõi tại nhà.

Về tâm trạng, một nghiên cứu quan sát trên 20.893 người ở Mỹ ghi nhận điểm suy giảm magie liên quan đến triệu chứng trầm cảm theo kiểu liều-đáp ứng ⁸. Đây chỉ là mối liên quan, chưa chứng minh thiếu magie gây ra trầm cảm ⁸.

Nguyên nhân thường gặp khiến cơ thể thiếu magie là gì?

Một tổng quan gần đây nêu nhiều nguyên nhân: ăn uống không đủ, mất magie qua đường tiêu hóa và thận, dùng thuốc, bệnh mạn tính và thay đổi hệ vi sinh đường ruột ⁴. Thuốc ức chế bơm proton, thuốc lợi tiểu và một số thuốc hóa trị được nêu là yếu tố có thể gây thiếu magie dưới lâm sàng ⁴.

Hạ magie máu khá phổ biến, nhất là ở người có bệnh đi kèm. Mất magie qua thận tăng thường do thuốc, và gặp trong đái tháo đường hoặc nhiễm trùng huyết ².

Ngoài ra còn có thiếu magie bẩm sinh. Nguyên nhân là rối loạn vận chuyển magie ở ruột hoặc thận, dẫn đến hạ magie máu kèm hạ calci máu ⁷. Dạng này hiếm hơn nhiều so với các nguyên nhân kể trên.

Trong nghiên cứu quan sát NHANES, người dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc ức chế bơm proton có khả năng có triệu chứng trầm cảm cao hơn (OR lần lượt 1,24 và 1,95) ⁸. Kết quả này chỉ cho thấy mối liên quan, không khẳng định nguyên nhân.

Thiếu magie nhẹ và thiếu nặng khác nhau thế nào?

Theo một tổng quan, hạ magie máu có thể biểu hiện bằng triệu chứng thần kinh và tim mạch, và mức độ nguy hiểm tùy thuộc mức độ nặng ². Khi thiếu nhẹ hoặc dưới lâm sàng, người bệnh có thể không thấy gì rõ rệt ⁴.

Khi thiếu nặng hơn, rối loạn có thể lan sang tim và thần kinh. Các thay đổi điện tâm đồ hoặc loạn nhịp nặng là những biểu hiện đáng lo ngại nhất ⁵.

Mức magie thấp còn được ghi nhận có liên quan với một số bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và đau nửa đầu ¹. Đây là mối liên quan, không có nghĩa thiếu magie là nguyên nhân duy nhất của các bệnh này.

Vì sao khó nhận biết và khi nào cần xét nghiệm magie máu?

Triệu chứng thiếu magie thường bị che lấp bởi triệu chứng của bệnh nền. Vì thế, chẩn đoán thường dựa vào nồng độ magie máu thấp ⁶. Bạn không nên chỉ dựa vào cảm giác để tự kết luận.

Tuy vậy, xét nghiệm máu cũng có giới hạn. Cơ thể người trưởng thành chứa khoảng 24 g magie, khoảng một nửa nằm ở xương, và chỉ khoảng 0,3% có trong huyết thanh ¹⁰. Một tổng quan gần đây nhận định magie huyết thanh là chỉ dấu không nhạy phản ánh tổng lượng magie trong cơ thể, và chưa có đồng thuận về ngưỡng chẩn đoán tối ưu ⁴.

Do đó, nồng độ magie máu bình thường vẫn có thể che giấu tình trạng thiếu magie toàn cơ thể. Test nạp magie có thể phản ánh chính xác hơn ³. Hiện chưa có xét nghiệm đơn giản, nhanh và chính xác để đo magie trong tế bào ¹⁰.

Bạn nên đi khám khi có các biểu hiện kể trên kéo dài, nhất là khi tim đập không đều. Cũng nên đi khám nếu bạn có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc có thể làm mất magie. Bác sĩ sẽ cân nhắc xét nghiệm và loại trừ các nguyên nhân khác.

Một thử nghiệm nhỏ, kéo dài 7 tuần trên 100 người trên 51 tuổi ngủ kém cho thấy bổ sung magie làm tăng magie huyết thanh, nhưng chỉ ở nhóm 37 người có mức dưới 1,8 mg/dL ¹¹. Điều này gợi ý việc bổ sung nên dựa trên đánh giá cụ thể, không nên tự ý dùng.

Lưu ý: Người có bệnh tim, bệnh thận, đái tháo đường, hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế bơm proton, thuốc hóa trị nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tự bổ sung magie. Nếu có biểu hiện tim đập không đều hoặc triệu chứng thần kinh bất thường, hãy đi khám sớm thay vì tự xử lý tại nhà.

Nguồn tham khảo

1. Magnesium in Prevention and Therapy.. Nutrients, 2015. PMID 26404370. DOI 10.3390/nu7095388
2. Hypomagnesemia and hypermagnesemia.. Acta clinica Belgica, 2019. PMID 30220246. DOI 10.1080/17843286.2018.1516173
3. Magnesium: Are We Consuming Enough?. Nutrients, 2018. PMID 30513803. DOI 10.3390/nu10121863
4. Hypomagnesemia: A Clinical and Nutritional Update.. Current nutrition reports, 2026. PMID 41872423. DOI 10.1007/s13668-026-00745-5
5. Electrocardiographic manifestations: electrolyte abnormalities.. The Journal of emergency medicine, 2004. PMID 15261358
6. Postoperative magnesium deficiency.. British journal of anaesthesia, 1975. PMID 807227
7. [Congenital hypomagnesemia].. Presse medicale (Paris, France : 1983), 2004. PMID 15615242
8. A medication-driven magnesium deficiency score is associated with increased depressive symptoms prevalence independent of renal function: Evidence from NHANES 1999-2018.. Journal of affective disorders, 2025. PMID 40614976. DOI 10.1016/j.jad.2025.119801
9. Magnesium: Biochemistry, Nutrition, Detection, and Social Impact of Diseases Linked to Its Deficiency.. Nutrients, 2021. PMID 33808247. DOI 10.3390/nu13041136
10. Assessment of magnesium status.. Clinical chemistry, 1987. PMID 3315301
11. Magnesium supplementation improves indicators of low magnesium status and inflammatory stress in adults older than 51 years with poor quality sleep.. Magnesium research, 2010. PMID 21199787. DOI 10.1684/mrh.2010.0220
12. Magnesium status, serum vitamin D concentration and mortality among congestive heart failure patients: a cohort study from NHANES 2007-2018.. Magnesium research, 2024. PMID 39601307. DOI 10.1684/mrh.2024.0528

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.