Hydrolyzed whey là gì? Khác whey thường ra sao?

Whey thủy phân (hydrolyzed whey) là protein whey đã được enzyme cắt thành các mảnh peptide nhỏ hơn. Nhờ vậy, cơ thể có thể hấp thu nhanh hơn whey thường. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có chủ yếu đo độ hấp thu và tính chất của protein, chưa chứng minh whey thủy phân giúp tăng cơ vượt trội hơn.

Whey thủy phân là gì?

Whey là phần protein tách từ sữa. Với whey thủy phân, nhà sản xuất dùng enzyme để cắt các chuỗi protein dài thành những đoạn ngắn hơn, gọi là peptide, kèm một ít axit amin tự do. Một nghiên cứu mô tả loại whey thủy phân có khối lượng phân tử dưới 5 kDa, trong đó leucine là axit amin tự do nổi bật ⁵.

Mức độ thủy phân có thể khác nhau. Một nghiên cứu về bánh muffin đã thử các mức thủy phân 5%, 10% và 15% ⁹. Vì vậy, hai sản phẩm cùng ghi "thủy phân" vẫn có thể khác nhau về mức độ xử lý.

Whey thủy phân khác whey thường ở điểm nào?

Điểm khác rõ nhất nằm ở kích thước phân tử. Trong một nghiên cứu in vitro, whey thủy phân nhiều phân tử nhỏ có các peptide nhỏ hơn whey cô đặc (WPC) ³. Cũng nghiên cứu này ghi nhận loại thủy phân có độ ổn định nhiệt cao hơn và thấm qua ruột nhanh hơn ³.

Một bài tổng quan trong nghiên cứu về bánh muffin cũng nêu whey thủy phân có sinh khả dụng và độ hòa tan tốt hơn whey nguyên bản. Đây là nhận định nền của bài báo, chưa phải kết luận lâm sàng ⁹.

Về hương vị và giá, các dữ kiện đã trích chưa có số liệu. Bạn nên so sánh trực tiếp trên nhãn và giá của từng sản phẩm.

Whey thủy phân có giúp tăng cơ tốt hơn không?

Hiện chưa có dữ kiện đủ để kết luận như vậy. Nghiên cứu in vitro cho thấy tổng lượng protein hấp thu giữa WPC và whey thủy phân tương đương nhau. Điểm khác là tốc độ: protein huyết thanh tăng từ phút 20 với whey thủy phân, còn với WPC thì tăng dần sau phút 40 ³.

Nghiên cứu muffin có thử nhiều mức thủy phân, nhưng chỉ đo tính chất như hoạt tính chống oxy hóa. Nghiên cứu này không đo hiệu quả tăng cơ ⁹.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên chéo trên một nhóm nam thanh niên khỏe mạnh ⁴ so sánh whey protein isolate với đạm krill và đậu nành. Kết quả cho thấy whey isolate tạo nồng độ axit amin thiết yếu và BCAA sau ăn cao nhất ⁴. Thử nghiệm này không so sánh với whey thủy phân, nên không thể dùng để kết luận về loại thủy phân.

Whey thủy phân có dễ tiêu hơn không?

Một số nghiên cứu cho thấy hướng này có cơ sở, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Nghiên cứu trong ống nghiệm và trên chuột BALB/c cho thấy whey thủy phân có khả năng tiêu hóa và thấm ruột cao hơn whey protein gốc. Chuột được thử nghiệm dị ứng trong nghiên cứu này, không phải người ⁵. Trên ruột non chuột được gây mê, dung dịch whey thủy phân 5 g/L làm nước hấp thu nhanh hơn so với protein đậu nành thủy phân hoặc nước muối sinh lý ⁶.

Trên người, dữ liệu trong nguồn đã trích rất ít. Một thử nghiệm nhỏ trên 6 bệnh nhân cắt toàn bộ tụy dùng lactalbumin, một protein trong whey. Hấp thu nitơ đạt 91% với dạng thủy phân, so với 61% với dạng thường ⁷. Tuy vậy, cân bằng nitơ giữa hai nhóm không khác biệt có ý nghĩa thống kê ⁷. Kết quả này không áp dụng trực tiếp cho người khỏe mạnh dùng whey để tập luyện.

Các nguồn này không đề cập đến lượng lactose. Vì vậy, người không dung nạp lactose hoặc có vấn đề tiêu hóa nên hỏi bác sĩ trước khi chọn sản phẩm.

Nên chọn whey thủy phân hay whey thường?

Hãy bắt đầu từ mục tiêu và nhu cầu protein cả ngày của bạn. Whey thủy phân có thể phù hợp nếu bạn quan tâm đến tốc độ hấp thu. Dù vậy, dữ kiện hiện có chưa cho thấy lợi thế rõ rệt về tăng cơ so với whey thường.

Khi đọc nhãn, hãy xem sản phẩm ghi rõ loại whey (cô đặc, isolate hay thủy phân) và lượng protein trên mỗi khẩu phần. Hãy so sánh lượng protein thực tế, không chỉ so khối lượng một muỗng bột. Cũng nên cân nhắc hương vị, giá và khả năng dung nạp của bản thân. Nếu bạn có bệnh nền hoặc tiền sử dị ứng sữa, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Lưu ý: Người dị ứng đạm sữa, không dung nạp lactose, có bệnh về tiêu hóa, gan, thận hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng whey. Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em cũng nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Nguồn tham khảo

1. The Effect of Whey Protein Isolate Hydrolysate on Digestive Properties of Phytosterol.. Journal of agricultural and food chemistry, 2024. PMID 38788151. DOI 10.1021/acs.jafc.4c01111
2. Whey protein hydrolysate fibrils-dextran delivery iron oxides: stability and bioavailability.. International journal of biological macromolecules, 2025. PMID 41161425. DOI 10.1016/j.ijbiomac.2025.148575
3. Characteristics and Absorption Rate of Whey Protein Hydrolysates Prepared Using Flavourzyme after Treatment with Alcalase and Protamex.. Molecules (Basel, Switzerland), 2023. PMID 38138458. DOI 10.3390/molecules28247969
4. Krill Protein Hydrolysate Provides High Absorption Rate for All Essential Amino Acids-A Randomized Control Cross-Over Trial.. Nutrients, 2021. PMID 34579064. DOI 10.3390/nu13093187
5. Preparation of Hypoallergenic Whey Protein Hydrolysate by a Mixture of Alcalase and Prozyme and Evaluation of Its Digestibility and Immunoregulatory Properties.. Food science of animal resources, 2023. PMID 37484001. DOI 10.5851/kosfa.2023.e21
6. Whey protein hydrolysates enhance water absorption in the perfused small intestine of anesthetized rats.. Bioscience, biotechnology, and biochemistry, 2016. PMID 27055721. DOI 10.1080/09168451.2016.1166931
7. Nitrogen absorption in pancreatectomized patients: protein versus protein hydrolysate as substrate.. The Journal of laboratory and clinical medicine, 1989. PMID 2492590
8. Characterization of Whey-Based Fermented Beverages Supplemented with Hydrolyzed Collagen: Antioxidant Activity and Bioavailability.. Foods (Basel, Switzerland), 2020. PMID 32806694. DOI 10.3390/foods9081106
9. Characterization of some physicochemical, textural, and antioxidant properties of muffins fortified with hydrolyzed whey protein.. Food science & nutrition, 2024. PMID 39479724. DOI 10.1002/fsn3.4422
10. Efficient in vitro digestion of lipids and proteins in bovine milk fat globule membrane ingredient (MFGMi) and whey-casein infant formula with added MFGMi.. Journal of dairy science, 2023. PMID 36935237. DOI 10.3168/jds.2022-22763
11. Synthesis of whey peptide-iron complexes: Influence of using different iron precursor compounds.. Food research international (Ottawa, Ont.), 2017. PMID 28941699. DOI 10.1016/j.foodres.2017.08.056
12. Production and transepithelial transportation of angiotensin-I-converting enzyme (ACE)-inhibitory peptides from whey protein hydrolyzed by immobilized Lactobacillus helveticus proteinase.. Journal of dairy science, 2019. PMID 30594363. DOI 10.3168/jds.2018-14899

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.