Creatine có hại thận không? Những gì nghiên cứu cho biết

Ở người khỏe mạnh, các nghiên cứu hiện có chưa ghi nhận creatine gây hại cho chức năng thận khi dùng theo khuyến nghị. Creatine có thể làm tăng nhẹ chỉ số creatinine trong máu, nhưng điều này không đồng nghĩa với tổn thương thận. Người có bệnh thận, người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến thận và phụ nữ mang thai nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.

Creatine có làm tăng creatinine trong xét nghiệm máu không?

Có, và đây là điểm dễ gây hiểu lầm. Một phân tích gộp gần đây gồm 19 thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên và 1 nghiên cứu chéo cho thấy creatine làm tăng creatinine huyết thanh, mức chênh trung bình 0,13 mg/dL (khoảng tin cậy 95%: 0,07–0,18) ². Cùng phân tích này không thấy khác biệt về urea hoặc về mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) giữa nhóm dùng creatine và nhóm đối chứng ².

Một bài tổng quan cũng cho rằng creatine có thể làm creatinine huyết thanh tăng tạm thời, và mức tăng này dễ bị nhầm với bệnh thận ¹¹. Một phân tích gộp khác kết luận creatine không gây tổn thương thận ở liều và thời gian đã được nghiên cứu ¹².

Nói đơn giản, creatinine là sản phẩm chuyển hóa của creatine. Vì vậy chỉ số này có thể nhích lên khi bạn bổ sung creatine, dù thận vẫn hoạt động bình thường. Nếu sắp xét nghiệm, bạn nên báo với bác sĩ rằng mình đang dùng creatine để họ đọc kết quả cho đúng.

Ai có nguy cơ cao hơn khi dùng creatine?

Nhóm cần thận trọng nhất là người đã có bệnh thận. Một tổng quan gần đây trên tạp chí chuyên ngành thận ghi nhận vẫn còn lo ngại về an toàn thận của creatine, đặc biệt ở người suy giảm chức năng thận ⁶. Một bài tổng quan khác khuyến cáo không dùng creatine cho người bệnh thận mạn hoặc người đang dùng thuốc có độc tính với thận ¹¹.

Một tổng quan an toàn ngắn cho biết các nghiên cứu nhất quán không ghi nhận ảnh hưởng xấu lên chức năng thận ở người khỏe mạnh. Tuy vậy, với người bệnh thận và phụ nữ mang thai, bằng chứng còn thiếu nên cần thận trọng ⁵.

Ngoài ra, một tổng quan về creatine trong trầm cảm lưu ý cần thận trọng ở người suy thận. Creatine cũng có thể gây hưng cảm ở người rối loạn lưỡng cực ³.

Dùng creatine bao nhiêu thì được coi là an toàn?

Một tổng quan khoa học nhận định creatine tương đối được dung nạp tốt, đặc biệt khi dùng ở mức liều khuyến nghị ¹. Bạn nên dùng theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm hoặc ý kiến bác sĩ.

Dùng nhiều hơn mức khuyến nghị không làm bạn có thêm lợi ích rõ ràng, mà còn có thể gây phiền toái. Một nghiên cứu gần đây ghi nhận tinh thể creatine trong nước tiểu là trường hợp hiếm, thường liên quan đến việc nạp creatine quá mức ¹⁰.

Về dài hạn, tác giả của phân tích gộp gần đây cho rằng cần thêm các thử nghiệm đối chứng kéo dài trên 1 năm để đánh giá đầy đủ độ an toàn cho thận ². Tổng quan khoa học cũng thừa nhận dù đã có hơn 500 công trình về creatine, câu hỏi về an toàn, trong đó có tổn thương thận, vẫn còn được đặt ra ¹.

Creatine có tác dụng phụ nào khác không?

Tác dụng phụ thường được nhắc đến là khó chịu tiêu hóa. Một tổng quan an toàn cho biết tình trạng này có liên quan đến liều lượng và không phải ai cũng gặp ⁵. Nếu bạn thấy bụng khó chịu, hãy xem lại lượng dùng và hỏi ý kiến chuyên gia.

Cũng theo tổng quan này, chưa tìm thấy bằng chứng liên kết creatine với ung thư ⁵. Một nghiên cứu thực tế theo dõi 71 nữ cầu thủ bóng đá suốt một mùa giải không thấy tác động xấu lên các chỉ số thận như creatinine, eGFR và albumin niệu ⁴. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu một nhóm, không có nhóm đối chứng. Vì vậy kết quả còn hạn chế khi suy ra độ an toàn dài hạn, nhất là ở nữ vận động viên ⁴.

Khi nào nên đi khám hoặc xét nghiệm chức năng thận?

Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng creatine nếu bạn đã có bệnh thận, đang dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến thận, đang mang thai, hoặc có rối loạn khí sắc như rối loạn lưỡng cực. Những nhóm này được các nguồn trên khuyến cáo thận trọng hoặc còn thiếu dữ liệu ³⁵¹¹.

Nếu đang dùng creatine và có xét nghiệm creatinine cao hơn bình thường, đừng vội kết luận là thận có vấn đề, và cũng đừng bỏ qua kết quả đó. Hãy cho bác sĩ biết bạn đang bổ sung creatine để họ cân nhắc, có thể kèm các chỉ số khác như urea hoặc eGFR ²¹¹.

Bạn cũng nên đi khám nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như thay đổi rõ về lượng nước tiểu, phù hoặc mệt kéo dài. Đây là lời khuyên chung về chăm sóc sức khỏe, không phải kết luận từ các nghiên cứu nêu trên.

Lưu ý: Người có bệnh thận, đang dùng thuốc ảnh hưởng đến thận, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, và người có rối loạn lưỡng cực nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng creatine. Nếu bạn đang theo dõi chức năng thận, hãy báo cho bác sĩ biết mình dùng creatine để đọc kết quả xét nghiệm creatinine cho đúng.

Nguồn tham khảo

1. Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2021. PMID 33557850. DOI 10.1186/s12970-021-00412-w
2. The Effect of Creatine Supplementation on Kidney Function: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials.. Journal of renal nutrition : the official journal of the Council on Renal Nutrition of the National Kidney Foundation, 2026. PMID 42035842. DOI 10.1053/j.jrn.2026.04.010
3. Creatine Supplementation in Depression: A Review of Mechanisms, Efficacy, Clinical Outcomes, and Future Directions.. Cureus, 2024. PMID 39553021. DOI 10.7759/cureus.71638
4. Safety of long-term creatine supplementation in women's football players: a real-world in-season study.. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2025. PMID 41328005. DOI 10.1080/15502783.2025.2591782
5. A short review of the most common safety concerns regarding creatine ingestion.. Frontiers in nutrition, 2025. PMID 41404326. DOI 10.3389/fnut.2025.1682746
6. Creatine supplementation in patients with kidney disease - harm or benefit?. Nephrology, dialysis, transplantation : official publication of the European Dialysis and Transplant Association - European Renal Association, 2026. PMID 42545747. DOI 10.1093/ndt/gfag169
7. The role of resistance training and creatine supplementation on oxidative stress, antioxidant defense, muscle strength, and quality of life in older adults.. Frontiers in public health, 2023. PMID 37206869. DOI 10.3389/fpubh.2023.1062832
8. Effects of losartan on renal and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes and nephropathy.. The New England journal of medicine, 2001. PMID 11565518
9. Creatinine promotes adipose tissue wasting in chronic kidney disease via creatine and futile creatine cycle.. Molecular metabolism, 2025. PMID 40543756. DOI 10.1016/j.molmet.2025.102191
10. Spectrophotometric and chromatographic analysis of creatine:creatinine crystals in urine.. Spectrochimica acta. Part A, Molecular and biomolecular spectroscopy, 2024. PMID 38996762. DOI 10.1016/j.saa.2024.124689
11. [Effects of creatine supplementation on renal function].. Revista medica de Chile, 2019. PMID 31859895. DOI 10.4067/S0034-98872019000500628
12. Effects of Creatine Supplementation on Renal Function: A Systematic Review and Meta-Analysis.. Journal of renal nutrition : the official journal of the Council on Renal Nutrition of the National Kidney Foundation, 2019. PMID 31375416. DOI 10.1053/j.jrn.2019.05.004

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.