K2 MK-7 và MK-4: khác nhau thế nào về cấu trúc, hấp thu và nguồn thực phẩm?

MK-4 và MK-7 đều là vitamin K2 (menaquinone), nhưng khác nhau ở độ dài chuỗi bên của phân tử. Sự khác biệt này kéo theo khác biệt về cách hấp thu và thời gian lưu trong máu. Trong các nghiên cứu ở người khỏe mạnh, MK-7 được hấp thu và duy trì trong huyết thanh lâu hơn, còn MK-4 từ liều uống thường khó phát hiện ². Điều này không có nghĩa MK-4 vô ích, vì vai trò của nó còn đang được nghiên cứu.

Vitamin K2 MK-7 là gì?

MK-7 là menaquinone-7, một dạng của vitamin K2. Dạng này tự nhiên có trong một số thực phẩm từ động vật và thực phẩm lên men ³. Vi khuẩn Bacillus subtilis natto cũng được biết đến là tạo ra MK-7 ⁶.

Theo các tài liệu đã trích, MK-7 có sinh khả dụng cao hơn và thời gian bán thải dài hơn các dạng vitamin K khác trong cơ thể người ³⁶. MK-7 kém tan trong nước ⁶. Ngoài ra, MK-7 có nhiều dạng đồng phân (all-trans, cis, cis/trans). Chỉ đồng phân all-trans có ý nghĩa sinh học, và tỷ lệ các đồng phân phụ thuộc vào phương pháp sản xuất ⁷.

MK-4 khác MK-7 ở điểm nào về cấu trúc và thời gian tồn tại trong máu?

Về cấu trúc, hai dạng này khác nhau ở độ dài chuỗi bên (số đơn vị isoprenoid). Con số trong tên gọi MK-4 và MK-7 phản ánh điều đó. Chuỗi bên khác nhau làm hai dạng này đi vào máu và lưu lại trong cơ thể theo cách khác nhau.

Một nghiên cứu trên phụ nữ Nhật khỏe mạnh cho thấy rõ sự khác biệt. Với liều đơn 420 μg, MK-4 không phát hiện được trong huyết thanh ở bất kỳ thời điểm nào. MK-7 đạt đỉnh sau 6 giờ và vẫn phát hiện được đến 48 giờ ². Khi dùng 60 μg mỗi ngày trong 7 ngày, MK-4 không làm tăng MK-4 huyết thanh, còn MK-7 làm tăng MK-7 huyết thanh có ý nghĩa ở tất cả đối tượng ².

Một nghiên cứu khác trên 12 nam giới khỏe mạnh dùng liều đơn 1 mg MK-7 lúc đói. Nồng độ đỉnh đạt khoảng 6 giờ sau uống và thời gian bán thải rất dài ¹. Cần lưu ý nghiên cứu này có cỡ mẫu nhỏ, thiết kế mở và không có nhóm đối chứng ¹.

Nhóm tác giả nghiên cứu trên phụ nữ Nhật kết luận rằng MK-4 từ thực phẩm không góp phần vào tình trạng vitamin K đo bằng vitamin K huyết thanh ². Tuy vậy, huyết thanh chỉ là một cách đo. Trên chuột, MK-4 liều 15 mg/kg/ngày đã ức chế hình thành mảng xơ vữa động mạch ⁸. Đây là kết quả trên động vật, chưa thể áp dụng trực tiếp cho người.

Nguồn thực phẩm nào chứa MK-4 và MK-7?

Theo các nguồn đã trích, MK-7 có tự nhiên trong một số thực phẩm từ động vật và thực phẩm lên men ³. Trong nhóm lên men, vi khuẩn Bacillus subtilis natto là chủng tạo MK-7 đã được nghiên cứu ⁶.

Các tài liệu này không nêu hàm lượng MK-4 hay MK-7 của từng món ăn cụ thể, nên bài viết không đưa ra con số theo từng thực phẩm. Điều có thể nói là MK-4 có trong thực phẩm, nhưng trong nghiên cứu ở phụ nữ Nhật nó không làm tăng nồng độ vitamin K huyết thanh ².

Có cần bổ sung vitamin K2 không, và nên ăn thế nào?

Các dữ kiện đã trích không có mức khuyến nghị vitamin K2 cho người Việt, nên bài viết không đưa ra con số nhu cầu hằng ngày. Cách an toàn là ăn đa dạng thực phẩm, gồm cả thực phẩm từ động vật và thực phẩm lên men. Nếu đang cân nhắc thực phẩm bổ sung, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Về MK-7 dạng bổ sung, một nghiên cứu chéo ngẫu nhiên trên người lớn 20–66 tuổi cho thấy uống 180 μg MK-7 tổng hợp mỗi ngày trong 43 ngày làm tăng osteocalcin đã carboxyl hóa và giảm osteocalcin chưa carboxyl hóa. Điều này cho thấy có hoạt tính vitamin K ⁴. Một nghiên cứu khác trên 84 bệnh nhân viêm khớp dạng thấp ghi nhận bổ sung 100 μg MK-7 mỗi ngày trong 3 tháng đi kèm giảm các chỉ số ESR, CRP, DAS28-ESR và MMP-3 so với nhóm không dùng ⁵. Đây là mức liều trong nghiên cứu, không phải khuyến nghị. Khi dùng, hãy theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm hoặc ý kiến bác sĩ.

Về an toàn, một tổng quan gần đây kết luận MK-7 dạng thực phẩm bổ sung không liên quan đến rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe, dựa trên dữ liệu về tác dụng không mong muốn ³.

Lưu ý: Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người đang dùng thuốc (đặc biệt thuốc liên quan đến đông máu) hoặc có bệnh nền nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung vitamin K2.

Nguồn tham khảo

1. The study of bioavailability and endogenous circadian rhythm of menaquinone-7, a form of vitamin K2, in healthy subjects.. The British journal of nutrition, 2023. PMID 37132123. DOI 10.1017/S0007114523001034
2. Comparison of menaquinone-4 and menaquinone-7 bioavailability in healthy women.. Nutrition journal, 2012. PMID 23140417. DOI 10.1186/1475-2891-11-93
3. US Pharmacopeial Convention safety evaluation of menaquinone-7, a form of vitamin K.. Nutrition reviews, 2017. PMID 28838081. DOI 10.1093/nutrit/nux022
4. Bioavailability and Chemical/Functional Aspects of Synthetic MK-7 vs Fermentation-Derived MK-7 in Randomised Controlled Trials.. International journal for vitamin and nutrition research. Internationale Zeitschrift fur Vitamin- und Ernahrungsforschung. Journal international de vitaminologie et de nutrition, 2017. PMID 27374276. DOI 10.1024/0300-9831/a000258
5. Menaquinone-7 as a novel pharmacological therapy in the treatment of rheumatoid arthritis: A clinical study.. European journal of pharmacology, 2015. PMID 26073022. DOI 10.1016/j.ejphar.2015.06.014
6. Characterization of K-binding factor involved in water-soluble complex of menaquinone-7 produced by Bacillus subtilis natto.. Journal of biochemistry, 2023. PMID 37419501. DOI 10.1093/jb/mvad051
7. Cis and trans isomers of the vitamin menaquinone-7: which one is biologically significant?. Applied microbiology and biotechnology, 2020. PMID 32009201. DOI 10.1007/s00253-020-10409-1
8. Menaquinone-4 inhibits the formation and vulnerability of atherosclerotic plaques in apolipoprotein E knockout mice by decreasing the uptake of the oxidized low-density lipoprotein in macrophages.. European journal of pharmacology, 2025. PMID 40683443. DOI 10.1016/j.ejphar.2025.177970
9. Vitamin K2 suppresses rotenone-induced microglial activation in vitro.. Acta pharmacologica Sinica, 2016. PMID 27498777. DOI 10.1038/aps.2016.68
10. Menaquinone-4 alleviates hypoxic-ischemic brain damage in neonatal rats by reducing mitochondrial dysfunction via Sirt1-PGC-1α-TFAM signaling pathway.. International immunopharmacology, 2024. PMID 38759366. DOI 10.1016/j.intimp.2024.112257
11. Allosteric regulation of UBIAD1 trafficking from ER to Golgi revealed by chemical genetic screening.. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 2025. PMID 40372435. DOI 10.1073/pnas.2426532122
12. Menaquinone-4 Suppresses Lipopolysaccharide-Induced Inflammation in MG6 Mouse Microglia-Derived Cells by Inhibiting the NF-κB Signaling Pathway.. International journal of molecular sciences, 2019. PMID 31083359. DOI 10.3390/ijms20092317

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.